An Important Document for the History of Turkish Radiation Oncology: “The Principles of Radium Treatment” / Türk Radyasyon Onkolojisi Tarihi Adına Önemli Bir Belge: “Radyumla Tedavi Esasları”

Müesser Özcan, Hatice Demir Küreci, Rabia Mihriban Kılınç, Özgür Tanrıverdi

Özet


Abstract

The aim of this study was to evaluate the information in the book about the usage of radium for treatment purposes in the light of current scientific knowledge by abbreviating and translating it into modern-day Turkish. With this study, Turkish Medical History will acquire a new source document. First, the book that was the subject of this work, was reviewed by the researchers. After the first evaluation, it was re-read by an academician, who is an expert in Turkish Language and Literature, and it was abbreviated in order to make it more articulate. Finally, after this process, the obtained information was interpreted in the light of current scientific knowledge. The book, which was written by a Turkish physician, covers utilization areas of radium, mechanism of effect and comparison with x-ray treatment. Written in the Young Turkish Republic about “modern medicine” practices, the book is considerably detailed and shows parallels with other practices of that period in the world. In addition to the brief theoretical information about the atom and radium, the application methods of radium treatment are covered by the book. Summarized information about the benefits and the risks of the treatment and warnings related to the practice can also be found in the book. The common feature of the medical books about x-ray and radium written almost a century ago is that they cover the theoretical information or the story of the discovery of x-ray and radium. On the other hand, “Radyumla Tedavi Esasları (The Principles of Radium Treatment)” was a unique pioneering work of its time covering the utilization methods of radium and x-ray, the advantages and disadvantages of these methods and the comparison of the two methods. It also discusses the administration methods of x-ray and radium, the pros and cons of these methods and the comparison of the two methods made it exclusive.

 

Öz

Bu çalışmayla, Radyumla tedavi esasları adlı eserde yer alan radyumun tedavi amaçlı kullanımına ilişkin verilen bilgilerin günümüz Türkçesine çevrilip sadeleştirilerek güncel bilimsel bilgiler ışığında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu çalışma ile Türk Tıp Tarihi yeni bir kaynak belge daha kazanmış olacaktır. Araştırmaya konu olan eser, öncelikle araştırmacılar tarafından gözden geçirilmiştir, yapılan ilk değerlendirmeden sonra Türk Dili ve Edebiyatı alanında uzman olan bir akademisyen ile tekrar okunarak kolay anlaşılmasını sağlamak için sadeleştirme işlemi yapılmıştır. Bu işlemin ardından elde edilen veriler güncel bilimsel bilgiler ışığında yorumlanmıştır. Bir Türk hekimi tarafından yazılan bu kitapta; radyumun kullanım alanları, etki mekanizması ve x ray tedavisi ile karşılaştırması yapılmaktadır. Genç Türkiye Cumhuriyetinde “modern tıp” uygulamaları hakkında yazılmış bu kitap oldukça ayrıntılıdır ve zamanındaki dünyadaki diğer uygulamalara paralellik göstermektedir. Kitapta atom ve radyum hakkında kısa teorik bilgilerin yanı sıra daha çok radyum tedavisinin uygulama yöntemlerinden söz edilmektedir. Ayrıca tedavinin yarar ve riskleri ile pratiğe yönelik olarak dikkat çekici uyarıları da içeren maddeler halinde verilmiş özet bilgiler yer almaktadır. Yaklaşık bir asır önce kaleme alınan röntgen ve radyum hakkında yazılan tıp kitaplarının ortak özelliği kuramsal bilgiden veya röntgen ve radyumun keşfinin hikâyesinden söz etmeleridir. Bu çalışmaya konu olan “Radyumla tedavi esasları” adlı kitap ise; radyum ve röntgenin uygulama yöntemleri, bu yöntemlerin olumlu/olumsuz yanları ve iki yöntemin birbirleri ile karşılaştırılması adına döneminde öncülük yapmış ayrıcalıklı bir eserdir. 


Anahtar Kelimeler


Radyum, Radyumla tedavi, Röntgen, Reşit Süreyya, Tıp, Tıp Tarihi; Radium, Radium treatment, X-ray, Resit Sureyya, Medicine, Medicine History.

Tam Metin:

PDF (English)

Referanslar


Başekim, C. Ç. (2015). Radyolojiye Adanmış Bir Ömür: Dr. Mehmet Şevki Bey. Lokman Hekim Journal 2015; 5(1):33-36.

Coleman, R. (2016). Treatment of Metastatic Bone Disease and the Emerging Role of Radium-223. Semin Nucl Med 2016; 46(2):99-104.

Denmeade, S. R. & Isaacs, J. T. (2002). A history of prostate cancer treatment. Nature Reviews Cancer 2002, 2(5): 389-396.

Ernst, E. C. (1956). Radium treatment of carcinoma of the cervix and fundus uteri (cervico-uterine radium applicator). Miss Valley Med J. 1956; 78(6):249-55.

Etker, Ş. (2013). Reşit Süreyya Gürsey’e Göre Marcelın Berthelot. Osmanlı Bilimi Araştırmaları 2013, XV/1: 40-47.

Geçim E. (2010). Kolorektal Kanser Tedavisinde Tarihsel Perspektif. Kolon ve rektum kanserleri. In: Baykan A, Zorluoğlu A, Geçim E, Terzi C,ed. Türk Kolon Ve Rektum Cerrahisi Derneği İstanbul, Seçil Ofset Matbaacılık ve Ambalaj Sanayi Ltd. Şti.,2010;31-39.

İsmail G. K. & Temel T. (1928). Huvaysal-ı safravî radyolojisi (Doktor). İstanbul, Sıhhiye ve Muavenet-i İctimaiye Vekâleti, Kader Matbaası, 1928.

Kairemo, K. & Joensuu, T. (2015). Radium-223-Dichloride in Castration Resistant Metastatic Prostate Cancer-Preliminary Results of the Response Evaluation Using F-18-Fluoride PET/CT. Diagnostics (Basel) 2015; 13; 5(4):413-27.

Kazancıgil, A. (2005). XIX. - XX. Yüzyıllarda Türkiye’de Fizik Ve Tıbbi FizikTarihi İle İlgili Yayınların Notlu Kaynakçası.Osmanlı Bilimi Araştırmaları 2005; VI/2:318-39.

Kurdoğlu, V. B. (1967). Şâir Tabîbler, İstanbul, Baha Matbaası, 1967; 399-404.

Kuter S. (2002). Türkiye’de radyoloji ve medikal fiziğin tarihi. Türk Onkoloji Dergisi 2002; 17(2):51–8.

Labord S. (1927). Radyum ve radyum tedavisi; çevirmen: Salahaddin Mehmed (Tıb Fakültesi Rontgenoloji Muallimi) - Şükrü Derviş (Tıb Fakültesi Rontgenoloji Muavini) İstanbul, Askerî Tıbbiye Mektebi Matbaası, 1927.

Lederman M. (1981). The early history of radiotherapy: 1895–1939. International Journal of Radiation Oncology, Biology, Physics 1981; 7(5): 639-648.

Lenk R. (n.d.). Röntgen tedavisi rehberi: Şuubat-ı saire ve mütehassısları ve pratisyen etıbba için, ; çeviren.: Selahaddin Mehmed (Tıb Fakültesi Röntgen Müderris Muavini) İstanbul, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye Matbaası, 1340 R/1924.

Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun. Resmi Gazete: Tarih: 28/4/1937 Sayı: 3591

Radyoloji, Radyum ve Elektirikle Tedavi Müesseleri Hakkında Nizamname Resmi Gazete, Tarih: 6.5.1939; Sayı: 4201

Rowland R. E. (1994). Historical background. In:Radium in humans: a review of U.S. studies. Argonne, Ill: Argonne National Laboratory 1994; 15-18.

Schmitz H. (1924). The clinical significance and treatment of radiation sickness. Radiology 1924; 2(3): 137–142.

Şemseddin M. (n.d.). Fennin en son keşfiyatından, İstanbul, Sebilürreşad Kütübhanesi [Ahmed İhsan ve Şürekâsı Matbaacılık Osmanlı Şirketi], 1328 R/1912.

Simon N.; Brucer M. & Hayes R. (1960). Radiation and leukemia in carcinoma of the cervix. Radiology 1960; 74(6): 905-911.

Süleyman, İ. (1905). Röntgen ve Radyum Şuaatının Tatbikat ve Menâfi-i Tıbbiyesi. İstanbul, Mekteb-i Tıbbiye-i Şâhâne Matbaası, 1905.

Süreyya, R. (1927). Radyumla Tedavi Esasları (Teknik Hususlar), İstanbul, Kader Matbaası, 1927.

Ulman Y. I.; Livadas G. & Yıldırım N. (2005). The pioneering steps of radiology in Turkey (1896-1923). European Journal of Radiology 2005;55:306-310.

Yusuf Ş. (1927). Elektrikle teşhis ve tedavi / Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Sıhhiye ve Muavenat-i İctimaiye Vekâleti, Ankara; Ankara Matbaası, 1927.




DOI: http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v6i4.836

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Telif Hakkı (c) 2017 Journal of History Culture and Art Research

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

ISSN: 2147-0626