Power Sources Used by School Principals: A Mixed-Method Study

Yasemin Yeşilbaş, Bertan Akyol

Özet


This study has been conducted through mixed-method approach to investigate the views of school principals and teachers regarding the power sources preferred by the principals. The study uses sequential explanatory design. First, quantitative data on teachers’ perceptions of power sources is obtained from 320 secondary school teachers. After the analysis of quantitative data, qualitative data is obtained through interviews with six secondary school principals and six teachers in order to provide an in depth analysis of the quantitative data. The analyses of the teachers’ views on power sources demonstrate that school principals use legitimate power, reward power, and expert power at most; they use charismatic power moderately and coercive power at least. The results are consistent with quantitative findings of the research. This study shows that diverse power sources, instead of relying on authority, make a positive impact on teachers’ performance. Therefore, informing school principals about the power sources is vital for an effective administration.

Anahtar Kelimeler


power sources; school principal; teacher; school administration

Tam Metin:

PDF (English)

Referanslar


Ada, Ş., Akan, D., Ayık, A., Yıldırım, İ. and Yalçın, S. (2013). Öğretmenlerin Motivasyon Etkenleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 151-166.

Ames, C. (1990). Motivation: What Teachers Need to Know. Teachers College Record, 91(3), 409-421.

Altınkurt, Y. and Yılmaz, K. (2013). Okullarda Örgütsel Güç Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(4), 1-17.

Altınkurt, Y. and Yılmaz, K. (2012). Okul Yöneticilerinin Kullandığı Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 1833-1852.

Altınkurt, Y., Yılmaz, K., Erol, E. and Salalı, E. T. (2014). Okul Müdürlerinin Kullandığı Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm Algıları Arasındaki İlişki. Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcileri Dergisi, 3(1), 25-52.

Aslanargun, E. (2011). The Power Sources that Principals Handle in School Administration. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 2(3), 3-28.

Aslanargun, E. and Eriş, H. M. (2013). Öğretim Elemanlarının Sınıf Yönetiminde Kullandıkları Güç Türleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 207-220.

Aslanargun, E. (2014). Eğitim Yönetimi: Teori, Kuram ve Uygulama (Ed. Turan, S.). Eğitim Örgütlerinde Güç ve Politika içinde (245-260) (Birinci Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Atmaca, T. (2014). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Türleri İle Öğretmenlerin Yaşadıkları Yıldırma, Örgütsel Bağlılık ve Örgütsel Sinizm Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Barutçugil, İ. (2004). Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi (Birinci Baskı). İstanbul: Kariyer Yayıncılık.

Bateman, T. S. and Snell, S. A. (2016). Yönetim (Çev. Ed. Besler, S. ve Erbil, C.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık (Eserin orijinali 3. baskı olarak 2013’te yayımlandı).

Baydemir, A. (2016). Okul Yöneticilerinin Güç Kaynaklarını Kullanma Becerileriyle Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. (22. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Can, H., Aşan, Ö. and Aydın, E. M. (2015). Örgütsel Davranış (İkinci Baskı), Ankara: Siyasal Kitabevi.

Creswell, W. (2017). Karma Yöntem Araştırmalarına Giriş (Çev. Ed. Sözbilir, M.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık (Eserin orijinali 2014’te yayımlandı).

Creswell, J. W. and Clark, V. L. P. (2015). Karma Yöntem Araştırmaları: Tasarımı ve Yürütülmesi. Y. Dede ve S. B. Demir (Çev Ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.

Çelik, V. (2015). Eğitimsel Liderlik (Sekizinci baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Çevik, A. (2018). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Makamsal Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık ve Örgütsel Sinizm Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.

Daft, R. (2015). Örgüt Kuramları ve Tasarımını Anlamak (Çev. Ed. Timurcanday Özmen, Ö. N.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık (Eserin orijinali 10. baskı olarak 2009’da yayımlandı).

Demir, K. (2017). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin Sinizm Düzeyleri Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Demirel, G. Ö. (2012). Okul Müdürlerinin Güç Kaynaklarını Kullanma Stilleri ve Müdür Desteğinin Kurumsal Vatandaşlık Davranışıyla İlişkisi (Ankara İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Deniz, M. and Çolak, M. (2008). Örgütlerde Çatışmanın Yönetiminde Gücün Kullanımı ve Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(23), 304-332.

DeVellis, R.F. (2012). Scale Development: Theory and Applications (Third Edition). Thousand Oaks, California: Sage Publications.

Diş, O. (2015). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynakları İle Örgüt İklimi Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Erkutlu, H. V. (2018). Örgütsel Davranış (Birinci Baskı). Ankara: Akademisyen Kitabevi.

French, J. R. and Raven, B. (1959). The Bases of Social Power. In Studies in Social Power. (Ed. Cartwright, D.). Ann Abor: Institute for Social Research, 150- 167.

Gedikoğlu, T., Şahin, S. and Büyükelbaşı, Ö. (2004). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Kültürel Liderlik Davranışlarına İlişkin Yönetici ve Öğretmen Algıları. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 19, 73-84.

George, J. M. and Jones, G. R. (2012). Understanding and Managing Organizational Behavior (Sixth Edition). Harlow: Pearson Education.

Grace, L., Buser, R. and Stuck, D. (1987). What Works and What Doesn't: Characteristics of Outstanding Administrators. NASSP Bulletin, 71(502), 72-76.

Hellriegel, D., Slocum, J. W. and Woodman, R. W. (1995). Organizational Behavior (Seventh Edition). St. Paul: West Publishing Company.

Hersey, P., Blanchard, K. H. and Natemeyer, W. E. (1979). Situational leadership, perception, and the impact of power. Group and Organization Studies, 4(4), 418-428.

Hodgetts, R. M. (1997). Yönetim: Teori, Süreç ve Uygulama (Çev. Çetin, C. ve Mutlu, E. C.). İstanbul: Der Yayınevi (Eserin orijinali 5. baskı olarak 1990’da yayımlandı).

Hoy, W. K. and Miskel, C. G. (2015). Eğitim Yönetimi: Teori, Araştırma ve Uygulama. (Çev. Ed. Turan, S.) Ankara: Nobel Yayıncılık.

Hunt, J. W. (1996). Yönetici İçin Örgüt İçindeki Davranışlar Kılavuzu. (Çev. Odman, M.) Ankara: Öteki Yayınevi.

Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemi (Yirmi Yedinci Baskı). Ankara: Nobel Yayın.

Kayalı, M. (2011). Okul Müdürlerinin Kullandıkları Güç Kaynakları (Uşak İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.

Kılınç, A. Ç., Araşkal, S. and Kutlu, H. (2018). Okul Yöneticilerinin Yönetiminde Gücü Kullanma Stilleri İle Öğretmen Liderliği Arasındaki İlişki. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(15), 214-234.

Koşar, Ş. and Çalık, T. (2011). Okul Yöneticilerinin Yönetimde Gücü Kullanma Stilleri İle Örgüt Kültürü Arasındaki İlişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(4), 581-603.

Lunenburg, F. C. (2012). Power and Leadership: An İnfluence Process. International Journal of Management, Business and Administration, 15(1), 1-9.

McEwan, E. K. (2018). Etkili Okul Yöneticilerinin 10 Özelliği: İyi Performanstan Muhteşem Performansa (Çev. Cemaloğlu, N.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık (Eserin orijinali 2003’te yayımlandı).

Memduhoğlu, H. B. and Turhan, M. (2016). Öğretmen Görüşlerine Göre İlköğretim Okul Müdürlerinin Örgütsel Güç Kaynaklarını Kullanım Düzeyleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 44, 73-90.

Nartgün, Ş. S., Nartgün, Z. and Arıcı, D. (2016). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Örgütsel Güç Kaynakları ile Otantik Liderlik Düzeylerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 1-26.

Öğüt, A., Akgemci, T. and Demirsel, M. T. (2004). Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Bağlamında Örgütlerde İşgören Motivasyonu Süreci. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 277-290.

Özcan, K., Karataş, İ. H., Çağlar, Ç. and Polat, M. (2014). Eğitim Fakültesi Yöneticilerinin Güç Kullanma Biçimlerinin Örgüt Kültürüne Etkisi: Bir Durum Çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri,14(2), 545-569.

Özcenay, T. (2017). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynaklarına İlişkin Yönetici ve Öğretmen Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yakın Doğu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Lefkoşa.

Özdemir, A. (2013). Öğretim Elemanlarının Kullandıkları Güç Kaynakları İle Öğretmen Adaylarının Örgütsel Özdeşleşmeleri Arasındaki İlişki: İç Motivasyonun Aracılık Rolü. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 269-291.

Özdemir, A. (2015). Öğretmenlerin Okullarına Duygusal Bağlılıklarının Müdürlerin Sosyal Becerileri, Kullandıkları Güç Kaynakları ve Etik Liderlik Davranışları Açısından İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(3), 595- 618.

Özdemir, M. (2018). Eğitim Yönetimi: Alanın Temelleri ve Çağdaş Yönelimler (Birinci Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.

Özgan, H. and Aslan, N. (2008). İlköğretim Okul Müdürlerinin Sözlü İletişim Biçiminin Öğretmenlerin Motivasyonuna Etkisinin İncelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 190-206.

Özhan, T. (2016). Okul Müdürlerinin Kullandıkları Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin Örgütsel Güven Düzeylerine Yönelik Görüşleri Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.

Pamuk, N. (2018). Ortaöğretim Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynakları (Afyonkarahisar İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

Pars, M. Ş. (2017). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin Örgütsel Güven Düzeyleri Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.

Patton, M. Q. (2018). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri (Çev. Ed. Bütün, M. ve Demir, S. B.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık (Eserin orijinali 3. baskı olarak 2001’de yayımlandı).

Pierro, A., Raven, B. H., Amato, C. and Bélanger, J. J. (2013). Bases of Social Power, Leadership Styles, And Organizational Commitment. International Journal of Psychology, 48(6), 1122-1134.

Pricellas, V. S., Niez, R. A., Nierra, N. R. and Tubis, A. P. U. (2016). Effectiveness of School Administrators’ Leadership Skills and Behaviors and Their School Performance in Area III Leyte Division, Philippines. Journal of Business and Management, 18(8), 106-126.

Polat, S. (2010). Okul Öncesi Yöneticilerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynaklarına İlişkin Öğretmen Algıları İle Öğretmen Motivasyonu Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Rahim, M. A. (2009). Power and Interdependence in Organizations (Eds. Tjosvold, D. and Wisse, B.). In Bases of Leader Power and Effectiveness (224-243). Cambridge: Cambridge University Press.

Rahim, M. A. and Afza, M. (1993). Leader Power, Commitment, Satisfaction, Compliance and Propensity to Leave a Job Among US Accountants. The Journal of Social Psychology, 133(5), 611-625.

Robbins, S. P. and Judge T. A. (2013). Örgütsel Davranış (Çev. Ed. Erdem, İ.) Ankara: Nobel Yayıncılık.

Sapancı, A., Aslanargun, E., and Kılıç, A. (2014). Eğitim Müfettişlerinin Öğretmen Denetiminde Kullandıkları Güç Türleri. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 2(2), 52-68.

Schermerhorn, J. R., Hunt, J. G., Osborn, R. N. and Uhl-Bien, N. (2010). Organizational Behavior (Elevent Edition). New York: John Wily and Sons.

Szilagyi, A. D. and Wallace, M. J. (1990). Organizational Behavior and Performance (Fifth Edition). Glenview IL: Pearson Scott Foresman.

Şimşek, Ş. and Çelik, A. (2017). Yönetim ve Organizasyon (On Dokuzuncu Baskı). Konya: Eğitim Yayınevi.

Şişman, M. (2011). Öğretim Liderliği (Üçüncü baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Taş, S. (2017). Teknik Öğretmenlerin Kullandıkları Örgütsel Güç Kaynakları (Süleyman Demirel Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Örneği). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(2), 141-164.

Titrek, O. and Zafer, D. (2009). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Kullandıkları Örgütsel Güç Kaynaklarına İlişkin Öğretmen Görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 15 (60), 657-674.

Töremen, F. and Kolay, Y. (2003). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Sahip Olması Gereken Yeterlikler. Milli Eğitim Dergisi, 160.

Uğur, İ. D. (2018). Öğretmen Algılarına Göre Yöneticilerin Güç Kaynakları İle Çatışma Yönetimi Stilleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siirt.

Uğurlu, C. T. and Demir, A. (2016). Örgütsel Vatandaşlık Davranışının Öncülü Olarak Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynakları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (56), 98-119.

Ünal, S. (2000). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Okullarında Motivasyonu Sağlama Etkinlikleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(7), 84-90.

Yıldırım, A. and Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (Onuncu Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yılmaz, K. (2007). İlköğretim Okulu Yönetici ve Öğretmenlerinin Değerlere Göre Yönetim İle İlgili Görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, (52), 639-664.

Yılmaz, K. and Altınkurt, Y. (2011). Okul Yöneticilerinin Kullandıkları Güç Kaynakları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(2), 385- 402.

Yorulmaz, A. (2014). Ortaöğretim Kurumlarındaki Okul Yöneticilerinin Örgütsel Güç Kaynakları ve Kullanma Düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Yücel, R. (1999). Gücün Örgüt Yönetiminde Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(4), 167- 179.




DOI: http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v8i3.2201

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Telif Hakkı (c) 2019 Journal of History Culture and Art Research

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.