Cizvit Misyonerlerinin Kayseri’deki Eğitim Faaliyetleri: II. Abdülhamid Dönemi

Zeki Tekin, Ayşe Mine Karaca

Özet


Education Activities of Jesuit Missionaries in Kayseri During the Reign of the Abdulhamid II

Abstract

In the late sixteenth century, Catholic Jesuit Missionaries who were active in the Ottoman Empire lands gained momentum after capitulation regulation concerning religious freedom and protection. They opened new schools and educational institutions in the suitable places as a results of the agreement.

Missionary activities and schools run by Jesuit Missionaries in the Ottoman Empire considerably increased during the Sultan Abdulhamit II. Jesuit Missionaries, who took responsibility to protect the French people, continued their educational activities in Kayseri, one of the old and historic cities of Anatolia. They bought or rent lands and then erected buildings in Kayseri to continue their educational activities. They obtained permission and certificate from the goverment to legalize their presence. Then these constructions bought by the missionaries were turned into schools in oder to operate their activities in Kayseri.

The purpose of this study is to uncover missionary activities which has long been the missing topic in the Ottoman studies. This paper mainly concerns reactions of Ottoman goverment towards Jesuit Missionaries, their activities and developments in the Kayseri by uncovering new and different archival and monographical sources.

Öz

XVI. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarında faaliyet gösteren Katolik Cizvit Misyonerleri kapitülasyonların kendilerine tanıdığı “din ve inanç özgürlüğü” ifadesini tek taraflı olarak esnetmek suretiyle hızla okullaşmaya başlamışlar ve kendileri için uygun olan yerlerde merkezler oluşturmuşlardır.

II. Abdülhamit döneminde misyonerlerin açtıkları okullarda gözle görülür bir artış olmuştur. Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden olan Kayseri’de de Fransa’nın koruyuculuğunu üstlendiği Cizvit Misyonerlerinin eğitim faaliyetlerine hız verdikleri görülmektedir. Kayseri’de faaliyet gösteren Cizvit Misyonerleri eğitim alanındaki çalışmalarını, arsa ve arazi kiralamak ya da satın almak suretiyle elde edilen mekanlarda sürdürmekteydiler. Bu bağlamda mesken yapmak için izin ve ruhsat aldıkları ve daha sonra ise bu meskenleri birleştirme yoluna giderek okula dönüştürdükleri görülmektedir.

Bu çalışmada Cizvit Misyoner okullarına karşı devletin aldığı tedbirler ve misyonerlerin çabaları arşiv ve monografik kaynakları ışığında irdelenmektedir.


Anahtar Kelimeler


Misyoner, Kayseri,Cizvit,Eğitim, Osmanlı Devleti

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Acartürk, Ertuğrul, Ramazan Kılınç, Osmanlı Devleti’nde Kapitülasyonların İktisadi ve siyasi Perspektiften Analizi, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 29, Sayı: 2, 2011.

Aktüz, Yahya, Türk Eğitim Tarihi, Pegem Akademi Yayınları, Ankara 2018.

Ay, Serdar, Misyonerlik ve Türkiye’de Misyonerlik Faaliyetleri, Niğde Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Niğde 2007.

Aydın, Mithat, Misyonerlik Kıskacında Nesturiler: Katolik, Ortadoks ve Protestan Misyonerlerin Nesturiler Arasındaki Faliyetleri ve Bunun Sonuçları’’, Atatürk Kültür Merkezi Dergisi, Sayı 60, Ağustos 2011.

Çavdar, Tevfik, Osmanlıların Yarı-Sömürge Oluşu, Ant Yayınları, İstanbul 1970.

Çelik, Hülya, Amerikan Misyonerlerinin Kocaeli’de Eğitim Faaliyetleri, Uluslararası Gazi Akça Koca Ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu Bildirileri, Kocaeli 2015.

Demir, Aybars, Kapitülasyon Kavramı ve Osmanlı Devleti’ne Etkileri, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, C. 51, S. 2, 2002.

Erdem, Mustafa, Türkiye’de Azınlıklara Yönelik Misyonerlik Faaliyetleri, İSAV Tartışmalı İlmi Toplantılar Dizisi (17-18 Nisan 2004), Ensar Neşriyat, İstanbul 2004.

Güngör, Ali İsra, Cizvitler ve Katolik Kilisesi’ndeki Yeri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara 2001.

Kocabaşoğlu, Uygur, Murat Uluğtekin, Salnamelerde Kayseri, Kayseri Ticaret Odası Yayınları, Kayseri 1998.

Konan, Belkıs, Osmanlı Devleti’nde Yabancıların Kapitülasyonlar Kapsamında Hukuki Durumu, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara 2006.

Mutlu, Şamil, Osmanlı Devleti’nde Misyoner Okulları, Gökkubbe Yayınları, İstanbul 2005.

Pekak, M. Sacit, Kappadokia Bölgesindeki (Özellikle Kayseri ve çevresindeki) Osmalı Dönemi Hıristiyan Dini Mimarisi, Turkish Studies İnternatial Periodical Fort he Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/10 Fall 2014, p. 885-928, Ankara-Turkiye.

Sevinç, Bayram, Hıristiyan Olan Türkler ve Türk Misyonerler, İz Yayıncılık, İstanbul 2006.

Sevinç, Necdet, Ajan Okulları, Oymak Yayınları, İstanbul 1975.

Sevinç, Necdet, Osmanlı’dan Günümüze Misyoner Faaliyetleri, İstanbul 2009.

Sezer, Ayten, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Misyonerlerin Türkiye’deki Eğitim Öğretim Faaliyetleri, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, C. 16 (1999).

Shaw, Stanford, Ezel Kuran, Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, C. 2, E Yayınları, İstanbul 2000.

Süme, Mehmet, Develi Kazası (1839-1910), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara 2008.

Taş, Tülin, 19. Yüzyılda Anadolu’da Katolik Misyonerlerin Eğitim Alanındaki Faaliyetleri, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Kayseri 2006.

Tekin, Zeki, Enes Gökdal, “II. Abdülhamid İstanbul’unda Yabancı Okullara Genel Bakış”, Journal of History Culture and Art Research, 6 (3), s. 320.

Temizer, Abidin, Van’da Amerikan Board Misyonerlerinin Faaliyetleri ve Van Amerikan Hastanesi, Avrasya İncelemeleri Dergisi (AVİD), 11/12 (2013).




DOI: http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v8i4.2105

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Telif Hakkı (c) 2019 Journal of History Culture and Art Research

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.