Eğitim Yöneticilerinin Bireysel Girişkenlik ve Etkin İletişim Davranışlarının Öğretmenlerin Dağıtık Liderlik Algısına Etkisi / The Effect of Individual Assertiveness and Effective Communication Behaviors of Education Managers on Distributed Leadership Perception of Teachers

Osman Bayraktar, Yahya Fidan, Hüner Şencan

Özet


Abstract

Distributed leadership is a management approach that found itself an application field especially in educational institutions. In the research, the effect of self-assertiveness and effective communication behaviors on the distributed leadership perception in an educational institution that is a lifelong learning center is expected to be specified and how this effect changes according to seniority and education factors is tried to be determined.

In the study, an analysis is conducted based on the data collected from 302 people where 151 of them are education center managers and 151 are teachers. The Self-Assertiveness Scale developed by Frese et. Al. (1997) is used to measure the self-assertiveness, and for distributed leadership, the Distributed Leadership scale, which is used by Duif, Harrison, and Dartel (2013) in their researches, is used for the distributed leadership. In order to specify the relationships and/or effects between the variables, correlation, regression analysis, t-test, and ANOVA analysis methods are used. In the examination, it is found that the data that belongs to the composite variables that define the average points of all the three scales that is used in the statistical and graphical evaluations, has a normal distribution (p>0,05).

The age average of the participants is 41 and the management duration average is 9 years for the participants where 50% of them are teachers and 50% of them are education managers. The age average of the teachers is 37 and the duration of being a teacher is 10 years. In the research, it is determined that there is no effect of self-assertiveness, effective communication and self-assertiveness/effective communication moderator variables on the distributed leadership perception.

The main hypothesis of the research, which is that the moderator variable that consists of self-assertiveness, effective communication, and self-assertiveness/effective communication would have an effect on the distributed leadership perception, is not proved statistically. As the seniority level increases in the management group, the point of the distributed leadership decreases and on the other hand, in the teachers’ group, as the seniority increases the average of the distributed leadership perception point increases. The average of the distributed leadership perception points of the participants has a slight difference according to the education level.

Öz

Dağıtık liderlik, özellikle eğitim kurumlarında uygulama alanı bulmuş bir yönetim yaklaşımıdır. Araştırmada hayat boyu öğrenme merkezi niteliği olan bir eğitim kurunda bireysel girişkenlik ve etkin iletişim davranışlarının hissedilen dağıtık liderlik algısı üzerindeki etkisi belirlenmek istenmiş; kıdem ve eğitim faktörlerine göre bu etkinin ne şekilde değişeceği saptanmaya çalışılmıştır.

Çalışmada 151’i eğitim merkezi yöneticisi, 151’i öğretmen olmak üzere 302 kişiden toplanan veriler üzerinden analiz yapılmıştır. Bireysel girişkenliği ölçmek için Frese vd.  (1997) tarafından geliştirilen Bireysel Girişkenlik Ölçeği, etkin iletişim için Takahashi, Tanaka ve Miyaoka (2006 tarafından geliştirilen İletişim Becerileri Ölçeği, dağıtık liderlik için Duif, Harrison ve Dartel’in (2013) araştırmalarında kullandıkları Dağıtık Liderlik Ölçeğinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri ve/veya etkiselliği belirlemek için korelasyon, regresyon analizi, t-testi ve ANOVA analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Yapılan incelemede istatistiksel ve grafiksel değerlendirmelerde kullanılan her üç ölçeğin de ortalama puanlarını tanımlayan kompozit değişkenlere ait verilerin normal dağılım özelliği gösterdiği bulunmuştur (p > 0,05).

Verilere göre katılımcıların (% 50’si öğretmen, %50’si eğitim merkezi yöneticisi grubunda yer alan katılımcıların yaş ortalaması 41, yöneticilik süresi ortalamaları 9’dur. Öğretmen grubunda yer alan katılımcıların yaş ortalaması 37, öğretmenlik süresi ortalaması 10 yıldır Araştırmada, bireysel girişkenlik, etkin iletişim ve bireysel girişkenlik-etkin iletişim modaratör bağımsız değişkenlerinin, hissedilen dağıtık liderlik algısı üzerinde etkisi olmadığı saptanmıştır.

Araştırmanın temel hipotezi olan, bireysel girişkenlik, etkin iletişim ve bireysel girişkenlik-etkin iletişim etkileşiminden oluşan moderatör değişkeninin, hissedilen Dağıtık Liderlik algısını etkileyeceği savı istatiksel olarak kanıtlanamamıştır. Yönetici grubunda kıdem düzeyi arttıkça dağıtık liderlik puan algısı ortalaması düşmekte, öğretmenler grubunda ise kıdem arttıkça dağıtık liderlik puan algısı ortalaması da yükselmektedir. Katılımcıların dağıtık liderlik puan algısı ortalamaları eğitim düzeyine göre küçük farklılıklar göstermektedir.


Anahtar Kelimeler


Eğitim Yöneticileri, Bireysel Girişkenlik, Etkin İletişim, Dağıtık Liderlik

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Adıgüzelli, Y. (2016). Dağıtılmış Liderlik İle Örgütsel Güven Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 41(185), 269-280.

Akın, U. (2014). Okul Müdürlerinin İnisiyatif Alma Düzeyleri ile Öz-Yeterlikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 20(2), 125-149.

Aslan, M. & Bakır, A. A. (2015). Okul Örgütlerinde Paylaşılan Liderlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1, 1-24.

Baloğlu, N. (2011a). Dağıtımcı Liderlik: Okullarda Dikkate Alınması Gereken Bir Liderlik Yaklaşımı. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(8), 127-148.

Baloğlu, N. (2011b). Dağıtımcı Liderlik: Okullarda Dikkate Alınması Gereken Bir Liderlik Yaklaşımı. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 127-148.

Baloğlu, N. (2016). Okul Müdürlerinin Dağıtımcı Liderlik Davranışları ile Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkiler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(4), 1853-1866.

Binnewies, C.; Ohly, S. & Sonnentag, S. (2007). Taking personal initiative and communicating about ideas: What is important for the creative process and for idea creativity? European Journal of Work and Organizational Psychology, 16(4), 432-455.

Bush, T.; Creighton, T.; Dembowski, F.; Echols, C.; Glass, T. & Hoyle, J., et al. (2012). Educational Administration: The Roles of Leadership and Management. Houston: Rice University.

Carnegie, D. (2012). Doğru ve Etkin Liderlik. (T. K. Alptekin, Çev.) İstanbul: Nemesis Kitap.

Covey, S. R. (1997). Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı. (G. Suveren, & O. Deniztekin, Çev.) İstanbul: Varlık.

Çelik, V. (2000). Eğitimsel Liderlik. Ankara: Pegem.

Çınar, A. & Bozgeyikli, H. (2015/2). Ortaöğretim Kurumlarında Paylaşılan Liderlik Algısı. Opus, 5(9), 42-60.

Dembowski, F. (2016). The Changing Roles of Leadership and Management in Educational Administration. Kasım 01, 2018 tarihinde https://files.eric.ed.gov: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1066775.pdf adresinden alındı

Drucker, P. (2012). Yönetim. (İ. Gülfidan, Çev.) İstanbul: Optimist.

Duif, T.; Harrison, C. & Dartel, N. V. (2013). Distributed Leadership in practice. London: European School Heads Assosicaiton.

Enç, M. (1974). Ruhbilim Terimleri Sözlüğü. Ankara: TDK.

Ereş, F. & Akyürek, M. İ. (2016). İlkokul Müdürlerinin Dağıtılmış Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin İş Doyumu Algıları Arasındaki İlişki. GEFAD, 36(3), 427-449.

Fay, D. & Frese, M. (2001). The Concept of Personal Initiative: An Overview of Validity Studies. Human Performance, 14(1), 97-124.

Fidan, Y. (2010). Yönetimden Yönetişime Kavramsal Bir Bakış. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 5-10.

Fischer, A. H.; M. E. & Broekens, J. (2018). Gender differences in emotion perception and self-reported emotional intelligence: A test of the emotion sensitivity hypothesis. 3 26, 2018 tarihinde . https://doi.org/10.1371/journal. adresinden alındı

Fischer, A. & Manstead, A. (2000). The Relation Between Gender and Emotion in Different Cultures. A. Fischer içinde, Gender and Emotion (s. 71-96). Cambridge: Cambridge University Press.

Fischer, S.; Frese, M.; Mertins, J. C.; Hardt, J. V.; Flock, T. & Schauder, J., et al. (2014). Climate for Personal Initiative and Radical and Incremental Innovation in Firms: A Validation Study. Journal of Enterprising Culture, 22(1), 91-109.

Frese, M. & Fay, D. (2001). Personal Initiative. research in Organizational Behavior, 23, 133-187.

Frese, M.; Fay, D.; Hilburger, T.; Leng, K. & Tag, A. (1997). The concept of personal initiative:Operationalization, reliability and validty in two German sapmples. Journal of Occupational and Organizational Pschology(70), 139-161.

GCABA (2018, September 11). School Administrators Roles and Responsibilities. Kasım 01, 2018 tarihinde https://www.retsd.mb.ca: https://www.retsd.mb.ca/yourretsd/Policies/Documents/GCABA-R.pdf adresinden alındı

Gibb, C. (1954). Leadership. G. Lindzey içinde, Handbook of social psychology (Cilt 2 , s. 877-917). Addison-Wesley.

Greta, J. W.; Fay, D.; Schiefele, U.; Stutz, F. & AnnaWollny. (2017). Being proactive when reading: Academic personal initiative as a predictor of word comprehension development. Learning and Individual Differences(55), 130-141.

Gürbüz, R.; Erdem, E. & Yıldırım, K. (2013). Başarılı Okul Müdürlerinin Özellikleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi(20), 167-179.

Hajek, A.; & König, H. H. (2017). Does informal caregiving affect self-esteem? Results from apopulation-based study of individuals aged 40 and over in Germany from 2002 to 2014. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 1-9.

Haris, A. (2005). Crossing boundaries and breaking barriers: Distributed leadership in schools. London: Specialist Schools Trust.

Haris, A. & Spillane, J. (2008). Distributed leadership through the looking glass. Management in Education , 22(1), 31-34.

Harris, A. (2007). Distributed leadership: Conceptual confusion and empirical reticence. International Journal of Leadership in Education, 20(3), 315-325.

Harris, A.; Leithwood, K.; Day, C.; Sammons, P. & Hopkins, D. (2007, August 16). Distributed leadership and organizational change: Reviewing the evidence. Journal of Educational Change, 337-347.

Hasanvand, B. & Khaledian, M. (2012). The Relationship of Emotional Intelligence with Self-esteem and Academic Progress. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 2(6), s. 231-236.

Hassan, M. S. & Ai, C. Y. (2008). Relationships between Leadership Communication Practices and Organisational Commitment in a Selected Higher Education Institution. Pertanika Journal Social Science & Humanities , 16(1), 15-29.

Herrmann, D. & Felfe, J. (2014). Effects of Leadership Style, Creativity Technique and Personal Initiative on Employee Creativity. British Journal of Management, 25, 209-227.

İsmek (2018). Kurumsal. Kasım 03, 2018 tarihinde https://www.ismek.ist/tr: https://www.ismek.ist/tr/kurumsal.aspx adresinden alındı

Koçel, T. (2018). İşletme Yöneticiliği (15 b.). İstanbul: Beta.

Köse, A. (2015). Okul Psikolojik Danışmasında Liderlik Araştırmaları İçin Yeni Bir Analitik Çerçeve: Dağıtımcı Liderlik. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43), 137-146.

Luthra, A. & Dahiya, R. (2015). Effective Leadership is all About Communicating Effectively: Connecting Leadership and Communication. International Journal of Management & Business Studies, 5(3), 43-48.

Moser, M. A. (2017). An exploration of the relationship between principal leadership, emotional intelligence, and student achievement. 4 6, 2018 tarihinde https://etd.ohiolink.edu: https://etd.ohiolink.edu/!etd.send_file?accession=bgsu1490794752107701&disposition=inline adresinden alındı

Murray, K. (2013). Liderlik Dili Başarılı CEO'ların İletişim sırları. (Ü. Şensoy, Çev.) İstanbul: İş Bankası.

Murray, K. (2014). Liderlik ve İletişim. (Ü. Şensoy, Çev.) İstanbul: İş Bankası.

Özdemir, M. (2012). Dağıtımcı Liderlik Envanterinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Educational Administration: Theory and Practice, 18(4), 575-598.

Rooks, G.; Sserwanga, A. & Frese, M. (2016). Unpacking the Personal Initiative–Performance Relationship: A Multi-Group Analysis of Innovation by Ugandan Rural and Urban Entrepreneurs. Applied Pschology: An International Review, 65(1), 99-131.

Solesvik, M. Z. (2017). A Cross-National Study of Personal Initiative as a Mediator between Self-Efficacy and Entrepreneurial Intentions. Journal of East-West Business, 23(3), 215-237.

Souza, A. C.; Alexandre, N. M. & Guirardello, E. D. (2017). Psychometric properties in instruments evaluation of reliability and validity. Applications of Epideomology, 26(3), 1-10.

Spillane, J. P. (2005). Distributed Leadership. The Educational Forum, 69(Winter), 143-150.

Spillane, J. P.; Halverson, R. & Diamond, J. B. (2004). Towards a theory of leadership practice: a distributed perspective. Journal of Curriculum Studies, 36(1), 3-34.

Sujatha, B. (2015). A Study On Relationship Between Emotional Intelligence And Self-Esteem Among Secondary School Children. Journal of Business Management & Social Sciences Research, 4(11), s. 631-634.

Şahin, M.; Uğur, C.; Dinçel, S.; Balıkçı, A. & Karadağ, E. (2014). Dağıtımcı Liderlik Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması, Dil Geçerliği ve Ön Psikometrik İncelenmesi. Eğitimde Politika Analizi Dergisi, 3(2), 19-30.

Takahashi, M.; Tanaka, K. & Miyaoka, H. (2006). Reliability and validity of communication skills questionnaire (CSQ). Psychiatry and Clinical Neurosciences(60), 211-218.

Tyler, D. E. (2016). Communication behaviors of principals at high performing Title I elementary schools in Virginia: School leaders, communication, and transformative efforts. Creighton Journal of Interdisciplinary Leadership, 2(2), 2-16.

Ulacia, I.; Gorostiaga, A.; Balluerka, N. & Aliri, J. (2017). Development of personal initiative: impact of an intervention applied to the educational field. Journal for the Study of Education and Development, 40(2), 277-301.

Warr, P. & Fay, D. (2001). Short report: Age and personal initiative at work. European Journal of Work and Organizational Psychology, 10(3), 343-353.

Yener, S. (2016). Özel Ortaöğretim Kurumlarında Paylaşılan Liderlik Davranışı ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkide Psikolojik Rahatlık Algısının Aracı Değişken İlişkisi, Konya Örneği. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(32), 1-22.

Yıldırım, N. (2017). Dağıtımcı Liderlik: Kavramsal Bir Çerçeve. Afyon KocatepeÜniversitesi, Eğitim Fakültesi, 3(2), 18-25.

Yılmaz, D. & Turan, S. (2015). Dağıtılmış Liderliğin Okullardaki Görünümü: Bir Yapısal Eşitlik Modelleme Çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 21(1), 93-126.




DOI: http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i5.1918

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Telif Hakkı (c) 2018 Journal of History Culture and Art Research

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.