Türkiye İçin Gümrük Birliği’ne Alternatif Bir Pazar: İslam İşbirliği Teşkilatı / An Alternative Market to European Union for Turkey: The Organization of Islamic Cooperation

Hayrettin Kesgingöz

Özet


Abstract

Increasing competition in the world by the help of globalization has directed countries to cooperation with other countries and interregional organizations. Nowadays competition in foreign trade is becoming more and more challenging due to globalization process and countries use the most important alternatives, economic integrations to export and import. The new idea of creating new regional alternatives to increase foreign trade for Turkey is becoming more important day by day. Organization of Islamic Cooperation (OIC) which is being created under the leadership of Turkey has an important share on Turkish foreign trade after G20, OECD and Customs Union. Though OIC has occupied an important place in Turkish foreign trade it is least known and this study searches whether OIC can become an alternative in future. In order to answer this question, the performance analysis of foreign trade was conducted with the help of macroeconomic indicators while the analysis of foreign trade compliance was held with the help of international foreign trade indices. As a result of foreign trade compliance analysis it is concluded that importance of Organization of Islamic Cooperation is increasing every day. Though foreign trade between Turkey and Customs Union reduced, foreign trade between Turkey and OIC increased and that result shows that Turkey turns his face to markets of OIC. However foreign trade between Turkey and OIC can just be alternative to Custom union in further years.

 

Öz

Küreselleşmeyle birlikte dünyada artan rekabet ortamı 2008 küresel ekonomik krizinden sonra dünya ülkelerini ülkeler ve bölgeler arası işbirliğine doğru yöneltmiştir. Küreselleşme sürecinde dış ticarette rekabetin her geçen gün zorlaştığı bir dönemde bugün ülkeler, dış ticareti gerçekleştirmek için en önemli seçenekleri olan ülkeler ve bölgesel arası ekonomik bütünleşmeleri kullanmaktadırlar. Yeni yeni bölgesel ekonomik bütünleşmelerle dış ticareti arttırmak için alternatifler oluşturma düşüncesi, Türkiye için önemli hale gelmektedir. Türkiye’nin öncülüğünde oluşturulan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Türkiye’nin dış ticaretinde G-20, OECD ve Gümrük Birliği (GB) ile dış ticaretinden sonra en önemli paya sahiptir. Bu çalışmada Türkiye’nin dış ticaret payında önemli sırada yer almasına rağmen az bilinen uluslararası ekonomik kuruluşlardan İslam İşbirliği Teşkilatı’nın zamanla Gümrük Birliğine alternatif olup olmayacağı sorusuna cevap aranmıştır. Bu soruya cevap verebilmek için çalışmada dış ticaretin performansı analizi makroekonomik göstergeler ve dış ticaretin uyum analizi ise uluslararası dış ticaret endeksleri yardımıyla yapılmıştır. Dış ticaretin performans analizi ve dış ticaretin uyum analizi sonucunda Türkiye için İslam İşbirliği Teşkilatı’nın önemi her geçen gün artmaktadır. Türkiye’nin Gümrük Birliğiyle olan dış ticaretinin azalmasının aksine İslam İşbirliği Teşkilatı ile dış ticaretinin artması Türkiye’nin İslam İşbirliği Teşkilatı alternatif pazarına yöneldiğini göstermektedir. Fakat Türkiye ile İslam İşbirliği Teşkilatı arasındaki dış ticaret ancak zamanla Gümrük Birliğine iyi bir alternatif olarak değerlendirilebilir.


Anahtar Kelimeler


Uluslararası ekonomik kuruluşlar, İslam İşbirliği Teşkilatı, Gümrük birliği, Uluslararası ticaret; International economic organizations, Organization of Islamic Cooperation, Customs union, International trade.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Akal, Mustafa & Ahmet Yağmur Ersoy (2015). “Osmanlı 45 Ülkelerinin Türkiye ile dış ticaret yoğunlukları gelişimi ve Yeni Osmanlılık”. International Journal of Human Sciences 12(1): 1244-1262.

Akgül, Mehmet Serhat (2013). “Çekim Modeli Bulguları Işığında Türkiye'nin İslam İşbirliği Teşkilatı İle İlişkileri ve Ticari Potansiyeli”. Adam Academy Journal of Social Sciences/Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 3(2).

Aktakas, Başak Gül vd. (2014). “Bilgi Toplumunda Verimliliğin Belirleyicileri: İslami İşbirliği Teşkilatı Üyesi Seçili Ülkeler Üzerine Ampirik Bir Çalışma”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi 9(1).

Arslan, Kahraman (2014). “İslam Ülkeleri Arasında İşbirliğine Giden Yolda Yeni Arayışlar”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 10(21): 179-198.

Bakkalcı, Ahmet Can (2002). “Avrupa Birliği ile Türkiye Arasında Gerçekleştirilen Gümrük Birliğinin Kaynak Dağılımı Üzerine Etkileri”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 17(2).

Balassa, Bela (1976). “Types of Economic Integration” Economic Integration Worldwide, Regional, Sectoral, (der) Fritz Machlup, Londra: The Macmillan Press Ltd. Chow, Peter ve Mitchell Kelman Yochanan (1999). “A Test of the Linder Hypothesis in Pacific NIC Trade 19651990”.Applied Economics 31:2: 175-182.

Çak, Demet & Murat Çak. (2007). “Gümrük Birliği’nin Getirdikleri ve Götürdükleri: Dış Ticaret Vergileri ve İhracat Gelirleri Analizi”, İstanbul Ticaret Odası Yayınları No: 2007-68.

Dura, Cihan & Hayriye Atik. (2007). Avrupa Birliği, Gümrük Birliği ve Türkiye (3. Basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Erhan, Çağrı & Erhan Akdemir (2016). “Türkiye-Avrupa Birligi Müzakere Sürecinde Ilk 10 Yılın Muhasebesi (2005-2015)”. Bilig 78, 7-35.

Feshari, Majid (2016). "The Effective Factors on Survival Duration of Economic Expansion in Selected Countries of Islamic Cooperation Organization (Survival Analysis Approach)." 97-120.

Haberler, Gottfried (1970). Dış Ticaret Teorisine Genel Bir Bakış. (Çev. Mumcu Necati), İstanbul Üniversitesi Yayın No. 1503.

Hill, Hal (1985). “Australia - Philippine Trade Relations”. Journal of Philippine Development 8(2): 253 – 273.

Işık, Nihat vd. (2016). “Terörün Kamu Harcamalarına Etkisi: İslam İşbirliği Teşkilatı’na Üye Ülkeler Üzerine Bir İnceleme”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8(16): 46-60.

Kesgingöz, Hayrettin (2017). Uluslararası Ekonomik Kuruluşlarının Türkiye’nin Dış Ticaretine Etkisi. Ankara: Detay Yayıncılık.

Maksimova, Margarita (1976). Comment on Papers Types of Economic Integration by B. Balassa in Econoic Integration Worldwide, Regional Sector, London: Macmillon, pp32-36.

Mikic, Mia (1998). International Trade. London: Macmillan Press.

Mohamad, Nordin Haji & Fatimah Binti Said (2011). “Comparing Macroeconomic Performance of İİT Member Countries”. International Journal of Economics and Management Sciences 1(3): 90-104.

Sevgin, Hakan & Atalay Çağlar (2017). “İslam İşbirliği Teşkilatı’na Üye Ülkelerin Veri Zarflama Analizi ve TOPSIS Yöntemiyle Karşılaştırılması”. DÜSOBİAD 221.

Temiz, Dilek (2009). Gümrük Birliği ile Birlikte Türkiye’nin Dış Ticaretinde Yapısal Değişimler Oldu Mu?. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cilt. 8, No. 1; ss.115-138.

Tinbergen, Jan (1965). İnternational Economic İntegration. Amsterdam: Elsevier Publishing Co.

Tireli, Münir vd. (2013). “İİT Ülkeleri Ve Türkiye’ye Ait Sosyal Göstergeler ile İnsani Gelişim Göstergeleri Arasındaki İlişkinin Karşılaştırmalı Analizi”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 7(30).

Ülger, İrfan Kaya (2016). “The European Union's Role in Turkey's Social Transformation/Türkiye'nin Toplumsal Degisiminde Avrupa Birligi'nin Rolü”. Bilig 78, 73-93.

Verter, Nahanga (2016). “Analysis of Some External Influences on Agricultural Performance in Nigeria”. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis 64(5): 1805–1821.

Viner, Jacob (1950). The Customs Union Issue. New York: Carnegie Endowment for International Peace

Yamazawa, Ippei (1971). “Structural Changes in World Trade Flows”. Hitotsubashi Journal of Economics 11(2): 11-21.

Yıldırım, Ertuğrul & Cihan Dura (2007). “Gümrük Birliği’nin Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri Konusundaki Literatüre Bir Bakış”. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 Ocak-Haziran.




DOI: http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i1.1418

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Telif Hakkı (c) 2018 Journal of History Culture and Art Research

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.