Kadına Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesinin (CEDAW) Müslüman Ülke Kanunlarına Etkileri / The Impact of the Convention on the Elimination of all Forms of Discrimination against Women (CEDAW) on Muslim Countries Laws

İsmail Yalçın

Özet


Abstract

The Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW), which was adopted by the UN and by most countries of the world, has influenced women’s rights and led to important developments in countries party to the treaty. Most Islamic countries have put reservations on some articles of the Convention citing Islamic law practices and local culture while ratifying the Treaty, but then have removed some of these reservations by passing adaptive laws. While some of these regulations such as women’s share in inheritance, their testimony, and obedience to husband have a strong connection to main religious sources, others such as reduced sentences in honor killings, women carrying their own surname, voting in elections, and female genital mutilation are based on customary and tacit law judgments. Through CEDAW, Muslim countries have faced pressure and criticism in international platforms with the allegation that their laws on person, family, inheritance, punishments, citizenship, and procedural law involve discrimination against women. With the influence of the international atmosphere, women’s movements have risen in Muslim countries and through legal changes there has been developments with regard to women’s rights in line with CEDAW. Even though after CEDAW there is some convergence between the Islamic World and the West in terms of women’s rights and gender equality, differences based on culture continue to exist.

 

Öz

Dünya ülkelerinin büyük çoğunluğunun taraf olduğu Birleşmiş Milletler Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW), imzalandığı günden bu tarafa kadın hakları alanında önemli gelişmelere sebep olmuş ve taraf ülkeleri etkilemiştir. İslam ülkelerinin birçoğu, İslam hukuku uygulamalarından veya yerel kültürden kaynaklanan farlılıklar sebebiyle, katılmadığı maddelere çekince koyarak Sözleşmeyi onaylamış ancak sonradan bu çekincelerin bir kısmı yasal düzenlemelerde değişiklik yapılarak kaldırılmıştır. Bu düzenlemelerden kadının miras payı, şahitliği, kocasına itaati gibi bazılarının dinin ana kaynaklarıyla kuvvetli irtibatı söz konusu iken, namus cinayetlerinde ceza indirimi, kadının kendi soyadını taşıması, seçimlerde oy kullanması, kadın sünneti gibi bir kısmında örfi içtihatlar ağır basmaktadır. CEDAW vesilesiyle Müslüman ülkeler, şahıs, aile, miras, ceza, vatandaşlık, usul hukuku, gibi kanunlarında kadına karşı ayrımcılık içeren maddeler bulunduğu iddiasıyla uluslararası platformlarda baskı ve eleştiri ile karşılaşmıştır. Uluslararası atmosferin etkisiyle Müslüman ülkelerde kadın hareketleri yükselmiş ve yasal değişiklerle beraber kadın hakları alanında CEDAW doğrultusunda gelişmeler görülmüştür. CEDAW sonrası İslam Dünyası ve Batı arasında kadın hakları ve kadın erkek eşitliği konusuna bakışta kısmî bir yakınlaşma olmakla birlikte kültür farkına dayalı farklılıklar devam etmektedir.


Anahtar Kelimeler


CEDAW, İslam hukuku, İslam ülkeleri, Kadın hakları, Ayrımcılık, Hukukî değişiklikler; CEDAW, Islamic law, Islamic countries, Women’s rights, Discrimination, Legal changes.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Alatiyat, I. & Barari, H. (2010). Liberating Women with Islam? The Islamists and Women's Issues in Jordan. Totalitarian Movements and Political Religions, 11(3-4), 359-378.

Anwar, Z. & Rumminger, J. S. (2007). Justice and Equality in Muslim Family Laws: Challenges, Possibilities, and Strategies for Reform. Washington & Lee Law Review, 64(4), 1529-1549.

Behrouz, A. N. (2003). Transforming Islamic family law: state responsibility and the role of internal initiative. Columbia Law Review, 103(5), 1136-1162.

Bydoon, M. (2011). Reservations on the “Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW)” Based on Islam and its Practical Application in Jordan: Legal Perspectives. Arab Law Quarterly, 25(1), 51-69.

Çakırca, S. İ. (2013). Turkish Civil Code and CEDAW: Never Shall the Twain Meet? Annales de la Faculté de Droit d’Istanbul, 45(62), 145-192.

el-Masri, S. (2012). Challenges facing CEDAW in the Middle East and North Africa. The International Journal of Human Rights, 16(7), 931-946.

el-Rakkâbî, A. B. (2014). İttifâkiyyetü'l-kadâi alâ cemi'i eşkâli't-temyîz dıdde'l-mer'e (CEDAW) dirase nakdiyye fi dav'i makâsıdı'ş-şerî'ati'l-İslamiyye. Mecelletü'l-Ulûmi'ş-Şerî'a, 7(4), 1603-1733.

Gaudart, D.; Schöpp-Schilling, H. B. & Tertinegg, K. (2007). Cedaw Nedir? Viyana: Federal Başbakanlık – Federal Kadın, Medya ve Kamu Hizmeti Bakanlığı.

Göz, K. (2017). İslam'da ve Milletlerarası Belgelerde Hürriyetler. Ankara: Fecr Yayınları.

Hanafi, L. (2013). The implementation of Morocco’s 2004 Family Code Moudawana: stock-taking & recommendations. The Danish Center for Research and Information on Gender, Equality and Diversity KVINFO. 09 09, 2014 tarihinde http://kvinfo.dk/sites/default/files/studymoudawana.pdf adresinden alındı

Hursh, J. (2012). Advancing Women's Rights Through Islamic Law: The Example of Morocco. Berkeley Journal of Gender, Law & Justice, 27(2), 252-305.

Ismail, Z. & Jamaldeen, A. (6-7 July 2013). Muslim Family Law and Practices: Perspectives CEDAW. Proceedings of the Third International Symposium SEUSL, (s. 14-24). Oluvil, Sri Lanka.

Köse, S. (2016). Genetiğiyle Oynanmış Kavramlar ve Aile Medeniyetinin Sonu. Konya: Mehir Vakfı Yayınları.

Maraşlı, S. (2016, 11 27). Erkeğe Şiddete Dur de. 09 15, 2017 tarihinde Çocuk ve Aile: http://www.cocukaile.net/erkege-siddete-dur-de/ adresinden alındı

Mariappuram, R. (2015). Outcomes of the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW) in the Arab World. CUNY Academic Works. 09 11, 2017 tarihinde http://academicworks.cuny.edu/cc_etds_theses/378?utm_source=academicworks.cuny.edu%2Fcc_etds_theses%2F378&utm_medium=PDF&utm_campaign=PDFCoverPages adresinden alındı

Ray, J. (2008). Explaining the Implementation of CEDAW: A Quantitative Study of 151 Countries. Sigma: Journal of Political and International Studies 26.1, 26(1), 69-83. Available at: http://scholarsarchive.byu.edu/sigma/vol26/iss1/6 adresinden alındı

Sardar Ali, S. (2006). Conceptualising Islamic Law, CEDAW and Women’s Human Rights in Plural Legal Settings. New Delhi: UNIFEM South Asia Regional Office.

Tønnessen, L. (2011). "Feminist interlegalities and gender justice in Sudan: The debate on CEDAW and Islam. Religion & Human Rights, 6(1), 25-39.

Weiss, A. M. (2003). Interpreting Islam and women's rights: Implementing CEDAW in Pakistan. International Sociology, 18(3), 581-601.

Yahyaoui Krivenko, E. (2009). Islamic View of Women's Rights: An International Lawyer's Perspective. Journal of East Asia & International Law, 2(1), 103-128.

Zaidan, H. (2013). Women’s Rights in Jordan: CEDAW and National Laws. 09 11, 2017 tarihinde http://hdl.handle.net/10393/26101 adresinden alındı.




DOI: http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v6i4.1103

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Telif Hakkı (c) 2017 Journal of History Culture and Art Research

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

ISSN: 2147-0626